Niet kunnen slapen door koude voeten: oorzaken en oplossingen

Niet kunnen slapen door koude voeten: oorzaken en oplossingen

Lig jij ook wel eens wakker met koude voeten? En vraag je je dan af waarom je voeten ’s avonds, wanneer je lekker wil gaan slapen, lijken te zijn veranderd in twee koelelementen? Het hebben van koude voeten in bed is heel normaal en kan verschillende oorzaken hebben, die we in dit artikel bespreken. Ook gaan we in op de dingen die jij kunt doen om je koude voeten weer warm te krijgen.

Waarom je niet kunt slapen als je koude voeten hebt

Het hebben van koude voeten is niets vreemds; iedereen heeft er wel eens last van. Het vervelende aan koude voeten bij het naar bed gaan is, dat je daardoor moeilijker in slaap valt. Dat komt doordat de warmteverdeling in je lichaam moet kunnen veranderen om in slaap te kunnen vallen. Als je in slaap valt worden de handen en voeten warmer, terwijl de temperatuur binnenin je lichaam juist iets daalt. Als je last hebt van koude voeten, staat dat dit warmteverdelingsproces in de weg, waardoor je lichaam in de  ‘wakkere stand’ blijft en jij dus niet in slaap valt.

Oorzaken van koude voeten

Wat veroorzaakt nu eigenlijk dat je last krijgt van koude voeten? De oorzaken kunnen zowel extern als lichamelijk zijn. We nemen ze hieronder met je door.

Koude temperaturen

In de winter, wanneer het buiten koud is, komen koude voeten vaker voor dan in de zomer. Maar ook in een koud huis is de kans op ijzige voeten groter. Wanneer je lichaam in een koudere omgeving verblijft, vernauwen de bloedvaten in in je handen en voeten zich. Hierdoor komt daar minder bloed in terecht.

Dit lijkt misschien een onwenselijk fenomeen, maar het is juist een normale en essentiële reactie van het lichaam op kou. Doordat er minder bloed naar je handen en voeten wordt gepompt, verliest je lichaam minder waardevolle warmte. Je lijf zorgt er bij kou namelijk voor dat de bloedstroom en dus warmte in je belangrijkste lichaamsdelen, je vitale organen, behouden blijft. Aangezien je handen en voeten het verst verwijderd zijn van deze vitale organen, moeten zij het dus even met minder doorbloeding en dus minder warmte doen.

Angst of stress

Ook als je last hebt van stress, angst of nervositeit, kan dat ook resulteren in koude voeten. Dat komt doordat er bij stress adrenaline door je bloedbaan wordt gepompt. Adrenaline is een stresshormoon dat zorgt dat het lichaam in staat van paraatheid wordt gesteld. De adrenalinetoevoer leidt onder andere tot een versnelde ademhaling en hartslag, stijging van de bloeddruk, hogere alertheid en grotere pupillen.

De adrenaline zorgt er ook voor dat de bloedvaten in de handen en voeten vernauwen, waardoor de bloedstroom naar deze gebieden afneemt. Dit effect treedt op om energie te besparen, ter voorbereiding op eventuele lichamelijke schade of actie die zal moeten worden ondernomen in de stresssituatie.

Heb je vaak last van koude handen of voeten, stel je dan de vraag of je ergens stress over hebt. Het hoeft niet per se iets acuuts te zijn, maar kan ook te maken hebben met een slepend conflict, hoge werkdruk, financiële zorgen of te veel prikkels door veelvuldig schermgebruik. Het verminderen van stress, bijvoorbeeld door ontspanningsoefeningen of een dagje naar de spa, kan je dan van je koude voeten afhelpen.

Problemen met de bloedsomloop

Je voeten en handen zijn de extremiteiten van je lichaam en daarom gevoeliger voor kou. Dit komt omdat er, zoals hierboven al besproken, minder bloed naar je voeten en handen wordt gepompt bij koude temperaturen. Het kan ook zijn dat je bloedcirculatie niet naar behoren functioneert en je koude voeten bezorgt, terwijl het helemaal niet koud is. Wanneer je bloedsomloop niet optimaal is, kost het je lichaam meer moeite om het warme bloed tot in de uiteinden van je lichaam te pompen. Het gevolg: koude voeten en koude handen.

De invloed van leefstijl op je bloedcirculatie

Een slechte bloedcirculatie komt vaak, maar zeker niet altijd, door een ongezonde leefstijl. Zo veroorzaakt langdurig zitten en te weinig bewegen een achteruitgang van je bloedsomloop. Ongezond eten, met veel verzadigde vetten, draagt ook niet bepaald bij aan een betere bloedsomloop. Een ongezond dieet zorgt voor een hoger cholesterolgehalte, wat kan leiden tot de vorming van zogenaamde plaques aan de binnenkant van je bloedvaten. Door die plaques neemt de bloedsomloop naar de uiteinden van je lichaam af, wat kan leiden tot koude voeten. En ook roken schaadt je bloedsomloop. Mensen die roken klagen niet voor niets vaker over koude voeten.

De vrouwelijke bloedsomloop

Vrouwen hebben vaker koude voeten dan mannen. Dat komt doordat de vetlagen bij vrouwen gelijkmatiger over het lichaam zijn verdeeld dan bij mannen. Mannen hebben bovendien een grotere warmte producerende spiermassa dan vrouwen en een dikkere huid. Mensen met een laag BMI of ondergewicht hebben ook vaker last van koude voeten dan mensen met een gezond gewicht.

Omdat vrouwen kinderen baren, hebben zij een efficiënt systeem nodig dat de kerntemperatuur van hun lichaam bewaakt. Dit kan ervoor zorgen dat de handen en voeten koud aanvoelen. Het effect kan verergeren naarmate vrouwen ouder worden. De huid wordt dan dunner en ook hormonale veranderingen zorgen ook voor een minder krachtige bloedsomloop.

Medische aandoeningen

Er zijn verschillende medische aandoeningen die tot koude voeten kunnen leiden. We zullen er niet te uitgebreid op ingaan, maar sommen ze hier toch even op. Mocht je koude voeten hebben en ook kampen met andere lichamelijke klachten, bezoek dan altijd een huisarts.

Bloedarmoede – Bij bloedarmoede zijn er te weinig rode bloedcellen in het bloed, of de rode bloedcellen bevatten te weinig hemoglobine, bijvoorbeeld door een ijzertekort. Hemoglobine is het eiwit dat zuurstof bindt en naar de organen vervoert.

Zenuwbeschadiging – Zenuwbeschadiging ook wel neuropathie, is ook een bekende aandoening waar het gaat om koude voeten. Wanneer iemand hieraan lijdt, ervaart hij een koud gevoel omdat de zenuwen die de temperatuur detecteren niet goed werken. De voeten voelen van buitenaf niet koud aan, terwijl de persoon toch tintelingen en een verdoofd gevoel ervaart.

Diabetes – Koude voeten of handen komen ook vaker voor bij mensen met diabetes type 1 en 2. Een te hoge bloedsuikerspiegel kan namelijk leiden tot vernauwing van de slagaders en een verminderde bloedtoevoer naar de weefsels. Het resultaat: koude voeten.

Schildklieraandoeningen –  Wanneer je schildklier niet goed functioneert, heeft dat invloed op je bloedsomloop, hartslag en de lichaamstemperatuur. Dit kan ook leiden tot koude voeten.

Fenomeen van Raynaud – Een beperkte bloedcirculatie naar de handen en voeten kan ook het gevolg zijn van het fenomeen van Raynaud. Dit is een vaataandoening waarbij vingers en tenen tijdelijk slecht doorbloed raken door vaatkrampen; een soort overcompensatie van de bloedvaten. Deze krampen kunnen worden uitgelokt door een kou of stress.

Koude voeten: wat kun je ertegen doen?

Als je last hebt van koude voeten wanneer je gaat slapen, kun je zelf een aantal dingen ondernemen om ze weer op temperatuur te krijgen:

Slaap onder temperatuurregulerend beddengoed

Je beddengoed heeft heel veel invloed op je lichaamstemperatuur. TENCEL™ is een natuurlijke stof die heerlijk zacht is en je voeten bij koudere temperaturen lekker warm houdt.

Zorg overdag voor voldoende lichaamsbeweging

Heb je een zittend beroep? Sta dan geregeld op uit je stoel om even een rondje te lopen. Dit stimuleert de doorbloeding en dus ook de bloedtoevoer naar je voeten. Wil je de bloedcirculatie nog meer stimuleren, ga dan sporten. Met name cardio-activiteiten, zoals hardlopen of een zumba-klasje, kunnen ervoor zorgen dat je voeten de hele dag op de goede temperatuur blijven. Bovendien slaap je beter wanneer je overdag flink beweegt.

Draag warme sokken

Zorg dat je al warme voeten hebt voordat je naar bed gaat, door warme sokken of sloffen te dragen. Kies voor een temperatuurregulerende, ademende stof zoals TENCEL™ of wol. Je kunt de sokken eventueel aanhouden wanneer je gaat slapen, maar als je onder TENCEL™ beddengoed slaapt is dat eigenlijk niet nodig.

Leg een warmwaterzak of kruik in je bed

Ook een warmwaterzak of kruik in je bed uitkomst bieden. Plaats de kruik aan het voeteneind van je bed, nog voor je zelf naar bed gaat, voor een optimale warmtesensatie voor je voetjes.

Neem voor het slapen een (voet)bad

Een van de snelste manieren om koude voeten op te warmen is ze te laten weken in een warm bad of een warm voetenbad. Neem je het bad voordat je gaat slapen, dan brengt dit je ook meteen in een ontspannen toestand, waardoor je de slaap eerder zult vatten.

Koude voeten bij het slapen: de slotsom

Heb je af en toe last van koude voeten wanneer je wilt gaan slapen? Maak je dan geen zorgen, het is een volstrekt normaal verschijnsel. Houden de koude voeten langer aan en heb je ook bijkomende verschijnselen die op een onderliggende aandoening kunnen duiden? Ga dan langs je huisarts. Ondertussen kun je met een van bovengenoemde maatregelen, zoals het dragen van dikke sokken of het nemen van een warm voetenbad, je pootjes weer op temperatuur krijgen, zodat je heerlijk kunt slapen.